Muhteşem Tarih

Evrengzib

Evrengzib
Evrengzib (Birinci Âlemgîr Şah)

 

 

Bâbürlü hükümdarı, Şah Cihan?ın Mümtaz Mahal?den doğan üçüncü oğlu. 1618?de Malva Duhad?da doğdu. Muhyiddîn Muhammed Birinci Âlemgîr Şah olarak da bilinir. İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin oğlu Muhammed Mâsum Fârûkî?nin terbiyesinde yetişti. İyi bir tahsil gördü. Din ve fen ilimlerinde ilerledi. Askerlik ve idârecilikte ustalaştı. Dekken vâliliği esnâsında (1634-1644) idâresinin ve ahlâkının güzelliği ile kendisini halka ve çevresine sevdirdi. Safevîlere karşı yapılan seferlere komutan olarak katıldı ve başarılı savaşlar yaptı (1646-1647). İkinci defâ Dekken vâliliğine tâyin edildi (1654). Yaklaşık dört sene bu vazîfede kalıp başarılı hizmetlerde bulundu. Şah Cihan, daha çok Hindulara yakınlığı ile tanınan oğlu Dara Şükuh?u veliaht tâyin etmişti. 1657 yılında Şah Cihan?ın ciddî bir şekilde rahatsızlanması Evrengzib ile Dara Şükuh?u taht mücâdelesinde karşı karşıya getirdi. Evrengzib, ağabeyi Dara Şükuh?u, Samugarh?da kesin bir mağlûbiyete uğrattı. Bu arada rahatsızlığı geçen babası Şah Cihan?ı da Agra?daki sarayında göz hapsine aldı. İki sene süren iktidar mücâdelesini 1659 da bitirerek hâkimiyeti sağladı. Muhyiddîn Birinci Âlemgîr unvânıyla tahta çıktı.

Âlemgîr Şah, tahta geçtikten kısa bir müddet sonra memlekette sulh ve sükûnu sağladı. Müslim ve gayrimüslim herkesin, huzur içinde yaşamasını temin etti. Zulüm ve kötülüklere, bid?at ve sapıklıklara son verdi. Ayak altına düşme ihtimâlini göz önüne alarak, paralardaki Kelime-i şehâdet yazılarını kaldırdı. Ateşe tapan Mecûsilerin dînî bayramı olan Nevrûz (21 Mart) ve Mihrican günlerinin resmî bayram olarak kutlanmasını yasakladı. Allahü teâlânın emir ve yasaklarının memleketin her tarafında tatbikinin kontrolü için, Molla İvaz Vecih isimli âlimi vazîfelendirip emrine müfettişler verdi. Molla İvaz?ın emirlerine aynen kendi emirleri gibi itâat edilmesini, memleketin her köşesindeki idârî âmirlere fermanlarla bildirdi. İslâmiyetin emretmediği seksen çeşit vergiyi halktan kaldırdı. Müslüman ve kâfir herkesin gönlünü aldı. Bu uygulamalardan sonra hazîne zayıflaması gerekirken, zenginleşti.

Agra başta olmak üzere ülkenin her yerinde imâret vazîfesini gören bulgurhâneler açtırdı. Yolcu ve misâfirler için han ve kervansaraylar yaptırdı. İlim ve ilim ehline çok kıymet verip, talebelerin ve müderrislerin vazîfelerini râhat yapmaları için maaş verdi. İlmî yayın faaliyetlerini teşvik ederek eser takdim eden âlimleri mükâfatlandırdı. Din ve fen ilimlerinin herkes tarafından öğrenilmesine büyük gayret sarf etti.

Âlemgîr Şah, memleketin ileri gelen ulemâsından meydana getirdiği kalabalık bir heyete her türlü imkânları verip büyük bir kütüphâne kurarak Fetâvâ-yı Âlemgiriyye ve Fetâvâ-yı Hindiyye adları verilen kânun kitabını ve devletin anayasasını, Hanefî mezhebi hükümlerine göre hazırlattı. Bu hükümler, yetişen âdil kâdılar tarafından memleketin her tarafında tatbik edildi. Daha sonra aynı şey Mecelle ile Osmanlı Devletinde de yapıldı. Âlemgîr Şahın âdil idâresine hayran kalan Hindûlar, böyle bir sultanın dînine girmek için âdetâ yarışıyorlardı. Böylece binlerce Hindunun bâtıl dinlerini bırakıp hak din olan İslâmiyeti seçmelerine sebep oldu.

Âlemgîr?in ilk fetihleri Hind-Pakistan Yarımadasının doğu ucunda cereyân etti. Kuç-Bihar ve Assam?ın Hindû idârecileri, taht mücâdelesi sırasında devletin zayıf durumundan faydalanarak buraları istilâ etmişlerdi. Âlemgîr buraları geri aldı. Şah Cihan zamânından beri Müslümanların alâkasını cezbeden Bengal topraklarını fethetti. Bu zengin memleketin gelirleri daha sonra Âlemgîr Şah?ın ordularının ana mâlî kaynağı oldu.

Bugün Bangladeş olarak bilinen bölgenin dünyâya açılması ve iskânı da büyük ölçüde Âlemgîr Şah tarafından gerçekleştirildi. Daha önceleri bölge kapalı bir hayat sürmekteydi. Dışardan gelen tesirler kendilerini ancak büyük yerleşim merkezleri ve zengin manastırlarda gösterebiliyordu. Hindûlar ve Hıristiyanlar, Doğu Bengal insanının şahsı ve dili ile alay ediyorlardı. Diğer insanların kötülükleri, Müslümanların bölgedeki çalışmasını kolaylaştırdı. İslâm medeniyetini Doğu Bengal?e yerleştirerek ülkenin çehresini değiştirdiler.

Bu sırada Batıda Peşâver civârında oturan Afgan kabilesi Yusufzâîlerin lideri Baku başkaldırdı. Âlemgîr?in komutanlarını mağlûp etti. Âlemgîr, bizzat müdâhale edinceye kadar da mücâdelesini devâm ettirdi. Ancak Âlemgîr?in uzun iktidârı boyunca tâkip ettiği usta siyâset, Afganlılarla münâsebetlerinin iyiye dönüşmesini temin etti. 1675?lerde ortaya çıkan Sih isyanlarını bastırdı. Evrengzib döneminde Safevîlerle olan dostluk devâm ettirildi. Mekke şerifine elçiler yollanarak büyük maddî yardımda bulunuldu. Osmanlı Gürgâniyye münâsebetleri ileri bir safhaya ulaştı. İkinci Süleymân Han zamânında Hindistan elçiliği ile Bâbür ülkesine gelen Ahmed Ağa büyük bir merâsimle karşılandı ve Anadolu?nun temsilcisi olarak kabul edildi (1690). Batılı devletlerden İtalya, Fransa ve İngiltere ile temaslarda bulunuldu.

Bâbürlüler Devletini yönetmeye başladığı ilk günden îtibâren, Allahü teâlânın rızâsı için çalışmayı elden bırakmayan Âlemgîr Şah, vefât edeceği zaman bile, Marata denilen isyânkâr Hindûlarla savaşıyordu. 3 Mart 1707 târihinde Bombay?ın kuzey doğusuna düşen Evrengâbâd yakınlarında, Ahmednagar?da vefât etti ve Huldâbâd (Ravza) denilen yerde defnedildi. Âlemgîr Şahın dört oğlu, üç kızı vardı.

Târihlerde Âlemgîr Şahın en müşahhas özelliklerinin, eksiksiz bir cesâret ile gâyesine erişmekte gösterdiği azim ve sebat olduğu yazılmıştır. Askerî harekâtları, cesâretinin seviyesini yeteri kadar ortaya koymaktadır. Düşmanlarını saf dışı etme veyâ kendine bağlamada gösterdiği mahâret onun diplomasi ve devlet adamlığındaki ihtisâsını göstermiştir. Çok iyi bir hâfızaya sâhip olan Âlemgîr, aynı zamanda yorulmaz bir liderdi. İktidârı zamânında kendisiyle görüşebilme fırsatını bulan İtalyan doktor Gemalli Careri, Âlemgîr?in kendisine yapılan mürâcaatları tek tek okuduğunu, bunları cevapladığını ve bu işten büyük haz duyduğunu kaydetmiştir.

Devletinin bütün ihtişamına karşılık Âlemgîr?in sâde bir hayâtı vardı. Giyim-kuşamı, yeme-içmesi ve diğer her türlü faâliyeti sâdelik sınırlarını geçmezdi. Çok düzenli bir hayâtı vardı. Doksan yaşında vefât ettiğinde, işitme hâriç bedenî faaliyetlerinde hiçbir bozukluk yoktu.

Okumayı çok severdi, bu sevgisini vefâtına kadar devâm ettirdi. Kendisi de yazardı. Fârisî nesirleri çok beğenilmektedir. Mektuplarını ihtivâ eden, Ruk?at-i Âlemgîrî kitabı, uzun zaman, basit fakat güzel nesir yazma umûmi ders kitabı olarak kaldı. Şiir söylemede de kâbiliyetliydi. Hemen hemen bütün Hint-İslâm liderlerine ağır bir dille saldıran Will Durant, Âlemgîr Şah için şu îtirâfı yapmaktan kendini alıkoyamamıştır: ?Suç ve suçlunun üzerine gitmede hemen hiç cezâi metodlar kullanmadı. Dîni tarafından yasaklanan bütün yiyecek, içecek ve şatafattan uzak durdu.?

Tasavvufta Muhammed Mâsum-i Fârûkî gibi bir zâta talebe ve halîfe olmakla şereflenen bu büyük hükümdâr, İslâm hukûkuna büyük hizmet etmiş, hadis ilminde pek kıymetli bir eser kaleme almış, aynı eseri şerh ettikten sonra yine kendisi Farsça'ya çevirmişti. Ayrıca belâgat yönü çok üstündü. Bu sebeple, belâgat şâheserleri denilebilecek pek kıymetli risâleler de kaleme almıştır.





Bu sayfa hakkındaki son yorum:
Yorumu gönderen: louis vuitton bag inside, 08.01.2014, 07:57 (UTC):
Up to now I am relishing these louis vuitton bag inside. They are adorable and so are ideal for a louis vuitton bag inside human being like me. I am going to update you following 12 months in case the curling does occur. So, significantly, such as the boots quite a bit!

Yorumu gönderen: beats by dr dre studio, 07.01.2014, 22:30 (UTC):
These ended up my to begin with beats by dr dre studio.I like them.I've given that bought one more beats by dr dre studio.I get so many enhances and they are so nice !

Yorumu gönderen: monster headphones, 07.01.2014, 07:15 (UTC):
Not simply are monster headphones design, however they may also be probably the most cozy items . now I'm a change preaching to my good friends and relatives!!!

Yorumu gönderen: sacs louis vuitton pas cher, 07.01.2014, 06:30 (UTC):
par

Yorumu gönderen: louis vuitton monogram multicolor handbag, 01.01.2014, 07:05 (UTC):
The louis vuitton monogram multicolor handbag http://www.sumcousa.com/bags/LAXSW4O are incredibly fashionable and very good on the lookout .

Yorumu gönderen: beats by dr dre headphones, 26.12.2013, 19:56 (UTC):
Awesome, I like beats by dr dre headphones and normally have but this one particular specially it really is enjoyable and crazzzyy adorable(: Additionally it is pretty wonderful and a wonderful beats by dr dre headphones!

Yorumu gönderen: uggs skor, 11.12.2013, 01:17 (UTC):
omg look at these, I like uggs skor http://prosodia.se/svenskapaforetag.html/ was my response once i observed them while in the mall.Three times afterwards the ups gentleman left a box for me,once i came home and viewed the box she advised me MERRY Xmas. I really like them.

Yorumu gönderen: buy wow gold eu, 16.11.2013, 06:17 (UTC):
buy wow gold eu appear way better than the originals.

Yorumu gönderen: Fake Oakleys, 15.11.2013, 04:21 (UTC):
I am really impressed together with your writing talents and also with the layout on your blog. Is that this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the nice high quality writing, it's uncommon to see a great blog like this one today..

Yorumu gönderen: Uggs For Men, 14.11.2013, 00:48 (UTC):
There is certainly a lot to find out about this topic. I love all the points you have made.

Yorumu gönderen: auto insurance quotes, 10.04.2012, 05:10 (UTC):
81 13-2-11ErcanErtem diyo ki: ilk verilen tepki bilinç altına yerleşmiş bi yanma olduğu için olur eğer bu safhayı aşarsak gerçekten acı hissettiğimizi fark ederiz ve söndürürüz.. ama zaten insan o yanmanın gerçek acısını bir kez hissettikten sora bilinç altına yerleştirir o acıyı.. yani bilinç altındaki acıyı oluşturan gerçek acıdır.. +15Sizce bu cevap yeterli mi ?


Yorumu gönderen: Bella, 25.03.2012, 04:50 (UTC):
: No news is bad news actually. If I know enetyrhivg about WP7 by now this means it won’t support Tasks, won’t allow to transfer documents from PC to the phone, won’t have PDF support. Ouch… Hey vangrieg!! You forget that Microsoft is not Apple Please don't forget the past Microsoft Always support this kind of things so don't be scared.. Microsoft Windows Phone 7 Series will support all that I am sure Paul will ask these questions to Microsoft and that he will return with positive answers about your concern You should have confidence about Microsoft They will not skip the chance to kick ass this time I am sure



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
Siteniz:
Mesajın: